ใช้กิจกรรมเป็นตัวนำ..จุดเริ่มต้นการเชื่อมเครือข่าย

                สโมสรผู้นำเยาวชนเพื่อการศึกษาและพัฒนาชุมชน (สยชช.) อ.ปางมะผ้า จ.แม่ฮ่องสอน1 ซึ่งเป็นองค์กรสาธารณประโยชน์ ดำเนินกิจกรรมต่างๆ ที่เกี่ยวกับ เด็กในพื้นที่ โครงการหนึ่งในนั้นก็คือโครงการวิจัยศึกษาประวัติศาสตร์ท้องถิ่น-สิทธิเด็กฯ อ.ปางมะผ้า จ.แม่ฮ่องสอน ภายใต้การสนับสนุนของสำนักงานกองทุนสนับสนุน การวิจัย ฝ่ายวิจัยเพื่อท้องถิ่น ได้จัดกิจกรรม “หนังสือทำมือสัญจร เสวนาปัญหาสื่อ และวิจัยเพื่อท้องถิ่นเด็กสามหมอก” ขึ้นในวันที่ 17 กุมภาพันธ์ 2551 โดยมีเยาวชนจาก 3 อำเภอ คือ อำเภอปางมะผ้า(สยชช.) อำเภอเมือง(เครือข่ายเด็กห้องสมุด) และอำเภอขุนยวม(บ้านแม่สุริน) กิจกรรมแบ่งออกเป็นลักษณะของฐานการเรียนรู้ ซึ่งมีอยู่ด้วยกัน 3 ฐาน คือ ฐานวิจัยเพื่อท้องถิ่น ฐานหนังสือทำมือ และฐานเรียนรู้สื่อร้ายขยายสื่อดี โดยแต่ละฐานจะมีเยาวชนที่เป็นทีมวิจัยฯ มาเป็นพี่เลี้ยงหรือวิทยากรประจำฐาน เพื่อเป็นการพัฒนาทักษะการเป็นผู้นำภายในทีมวิจัย
                               
                ฐานวิจัยเพื่อท้องถิ่น เน้นการนำเสนอความเป็นมาของโครงการวิจัยฯ การทำงาน กิจกรรม เป็นต้น เนื้อหาถูกสื่อผ่านบอร์ดนิทรรศการแบบเรียบง่าย เน้นสีสันและตัวการ์ตูน เหมาะกับที่จะให้เด็กเยาวชนได้เรียนรู้
                ฐานหนังสือทำมือ ทีมพี่เลี้ยงประจำฐานได้นำเอาตัวอย่างหนังสือทำมือ ที่กลุ่มเด็กเยาวชนในพื้นที่ อ.ปางมะผ้า ได้ทำ มาเสนอเป็นตัวอย่างโดยพี่เลี้ยงได้ อธิบายถึงลักษณะ รูปแบบ ประโยชน์ ของหนังสือรวมทั้งวิธีทำให้ได้รับรู้
                ฐานเรียนรู้สื่อร้ายขยายสื่อดี เป็นการนำเสนอผ่านสื่อ VCD โดยนำการ์ตูนที่มีเนื้อหาเกี่ยวกับเด็กและแฝงแง่คิด มาให้ดู พี่เลี้ยงจะเปิด VCD อธิบาย ประกอบและถามเป็นช่วงๆ เพื่อกระตุ้นทักษะความคิดของเด็ก

ทั้ง 3 ฐาน เน้นการสื่อสารสองทางระหว่างทีมพี่เลี้ยงประจำฐานและสมาชิกกลุ่ม เป็นลักษณะถาม-ตอบ โดยมีทีมงาน node – แม่ฮ่องสอน คอยเสริมในรายละเอียด
                นอกเหนือจากนี้ยังมีการแสดงของกลุ่มเด็กและเยาวชนที่เข้ามาร่วมกิจกรรม เป็นการสร้างความครื้นเครงในการจัดกิจกรรม อาทิ กลุ่มเยาวชนอำเภอขุนยวม แสดงรำนก กลุ่มเยาวชนบ้านแม่ละนา อ.ปางมะผ้า แสดงการรำดาบ ซึ่งเป็นการแสดงศิลปพื้นบ้านที่เป็นเอกลักษณ์เฉพาะถิ่น ทิ้งท้ายด้วยการการสาธิตไอคิโด ของกลุ่ม สยชช. ซึ่งเป็นศิลปะการป้องกันตัว ที่ใช้ความสงบสงบความเคลื่อนไหว เน้นฝึกพลังของจิตใจ ไม่ใช้ความรุนแรงเข้าปะทะ สามารถเปลี่ยนจากรับเป็นรุกได้ สำหรับ ไอคิโด นี้ถือเป็นกิจกรรมหนึ่งที่เหล่าสมาชิก สยชช. ได้ฝึกอยู่เสมอมา และได้นำเอาสิ่งทีได้เรียนรู้ไปถ่ายทอดผ่านการสาธิตให้กลุ่มเด็กและเยาวชน ในพื้นที่และนอกพื้น ที่ได้รับรู้
                กิจกรรมสุดท้ายก่อนที่จะกลับ ได้ให้แต่ละกลุ่มได้ทำหนังสือทำมือออกมากลุ่มละ 1 ชิ้น โดยใช้ความรู้ที่ได้จากการเข้าฐานมาใช้ ที่สำคัญคือทุกคน ในกลุ่มมี ส่วนร่วม สังเกตุได้จากที่มีการแบ่งหน้าที่รับผิดชอบว่าใครจะทำอะไร จะวาดอะไร จะเขียนเนื้อหาอะไรลงไปในหนังสือทำมือ จนในที่สุดก็ได้หนังสือทำมือออกมากลุ่มละ 1 ชิ้น ถึงแม้ว่าจะไม่สมบูรณ์เป็นรูปเล่ม เพราะวัสดุอุปกรณ์ไม่เพียงพอ แต่ก็สร้างความประทับใจให้เด็กแต่ละคนได้เป็นอย่างมาก
                การจัดกิจกรรมหนังสือทำมือสัญจรครั้งนี้ เป็นจุดเริ่มต้นที่จะขยายกลุ่มเด็กและเยาวชนในจังหวัดแม่ฮ่องสอน โดยใช้กิจกรรมเป็นตัวนำ สำหรับการ จัด กิจกรรมครั้งนี้ถือว่าเป็นการทดลองจัด เพราะไม่ได้แจ้งหรือประชาสัมพันธ์อย่างเป็นทางการมากนัก เพียงแต่ติดต่อผ่านเครือข่ายเยาวชนที่ทาง สยชช. เชื่อมงานอยู่ ด้วยรวมทั้งกลุ่มเป้าหมายที่จะเกี่ยวมาเชื่อมร้อยต่อไป และที่สำคัญที่สุด ก็คือการที่เด็กและเยาวชนที่เป็นทีมวิจัยฯ ได้ฝึกทักษะการเป็นผู้นำ ทักษะการเป็นนัก จัดกระบวนการ โดยมีรุ่นพี่คอยหนุนเสริม ซึ่งจะทำให้เกิดคนทำงานที่เป็นคนรุ่นใหม่เพิ่มมากขึ้น ถึงแม้ไม่มีการเสวนาเหมือนชื่อของกิจกรรม เนื่องจากปัจจัยต่างๆ ที่ไม่อำนวย แต่การเสวนาพูดคุยเฉพาะกิจ ที่เด็กและเยาวชนที่มาเข้าร่วมได้แลกเปลี่ยนทำความรู้จักกัน รวมถึงการพูดคุยกันระหว่างพี่เลี้ยงของแต่ละพื้นที่ ก็ทำให้เห็นถึงแนวทางที่จะร่วมมือกันในการทำกิจกรรมในลักษณะเครือข่ายในอนาคต

                               


1รายละเอียดเพิ่มเติมที่ http://gotoknow.org/blog/dek3moktoday