เป็นหน่วยงานของรัฐในสังกัดสำนักนายกรัฐมนตรี   มีระบบการบริหารที่แตกต่างจากระบบราชการ  จัดตั้งขึ้นโดยพระราชบัญญัติกองทุน สนับสนุนการวิจัย  พ.ศ.2535  อยู่ภายใต้การกำกับดูแลของคณะกรรมการนโยบายกองทุนสนับสนุนการวิจัยและคณะกรรมการติดตามและ ประเมินผลการสนับสนุนการวิจัย  โดยการแต่งตั้งจากคณะรัฐมนตรี

       สกว.มีภารกิจในการสนับสนุนกระบวนการสร้างความรู้  สร้างนักวิจัย  และสร้างระบบการวิจัย  เพื่อตอบคำถามและเสนอทางเลือกให้ สังคมซึ่งครอบคลุมทั้งระบบเศรษฐกิจภาคดั้งเดิมและสมัยใหม่  เพื่อยกระดับขีดความสามารถของประเทศให้เป็นสังคมฐานความรู้ ครอบคลุม ทุกระดับและทุกภาคส่วนของสังคมไทย

       สกว.ริเริ่มสนับสนุน “งานวิจัยเพื่อท้องถิ่น”  เมื่อเดือน ตุลาคม 2541  โดยจัดตั้งสำนักงานภาค (สกว.ภาค ปัจจุบันเปลี่ยนชื่อเป็น สกว.ฝ่ายวิจัยเพื่อท้องถิ่น)  ขึ้นที่จังหวัดเชียงใหม่ โดยยุทธศาสตร์ที่สำคัญ  เน้นการมุ่งเข้าไปเพิ่มขีดความสามารถของชุมชนท้องถิ่น  โดยเน้น ให้ “คน” ในชุมชนท้องถิ่นใช้ประโยชน์จากงานวิจัย  ด้วยการเข้าร่วมกระบวนการวิจัยทุกขั้นตอน  เริ่มตั้งแต่การวิเคราะห์ชุมชน เพื่อกำหนด โจทย์ / คำถามวิจัย  การทบทวนทุนเดิมในพื้นที่  การออกแบบการวิจัยและการวางแผนปฏิบัติการวิจัย  การเก็บรวบรวม ข้อมูลและ การวิเคราะห์ข้อมูล  การทดลองปฏิบัติจริงเพื่อสร้างรูปธรรมในการตอบโจทย์วิจัยหรือแก้ปัญหาในพื้นที่วิจัย  การประเมินและสรุปบทเรียน  เน้นให้เกิดกระบวนการเรียนรู้ระหว่างนักวิจัยชาวบ้าน  คนในชุมชนท้องถิ่น  นักวิชาการ  ข้าราชการ  นักพัฒนาและผู้ทรงคุณวุฒิที่จะ ได้เรียนรู้ร่วมกัน  เพื่อสร้างความรู้และกลไกการจัดการปัญหาและการพึ่งตนเองของชุมชนท้องถิ่นในพื้นที่การวิจัย

ยุทธศาสตร์ที่สำคัญ  เน้นการมุ่งเข้าไปเพิ่มขีดความสามารถของชุมชนท้องถิ่น 

โดยเน้นให้ “คน” ในชุมชนท้องถิ่นใช้ประโยชน์จากงานวิจัย